Covid-19 ile birlikte e-ticaretin nereye doğru gittiğini ele alırken Covid-19’un gündemde kaldığı süreyi ve gündemden tamamen kalkmasa bile evde kalma zorunluluğu ve panik etkisinin bu denli fazla olmayacağı zamanı ayrı değerlendirmekte yarar var. Bunun yanı sıra e-ticareti,  her zaman vurguladığımız gibi, geleneksel ticaretten tamamen ayrı bir ticaretmiş gibi değerlendirmek de hatalı çıkarımlara neden olur. Covid-19’un geleneksel ticarete, sektörüne göre değişen olumlu ve olumsuz etkileri gibi, e-ticarete de ürün ve hizmet çeşitlerine göre değişen olumlu ve olumsuz etkileri olmaktadır. Küresel çapta ve ülke çapında sadece nihai tüketiciler arasında değil, işletmeler arasındaki  toplam ticaret hacminde düşüşler yaşanırken e-ticaretin bu düşen ticaret hacmi içindeki payının artmasını dikkatli okumak gerekir.

Online talep edilen ürünlerin özellikle bu dönemin yaşam tarzında ihtiyaç duyulan ürünler olduğu gözlenmekte. Salgın tehditi devam ettiği sürece fiziksel alışveriş imkanının kısıtlanması, evde geçirilen sürenin artması, uzaktan çalışma ve uzaktan eğitim sisteminin uygulanması, öncelikle tüketicilerin yaşam biçimlerinde değişiklik yarattı. Değişen yaşam biçimleri tüketicilerin ihtiyaçlarını ve bunları tedarik etme sürecini, kısacası alışveriş tutum ve davranışlarını etkiledi. Kişiler öncelikle hastalığa karşı korunma önlemi olduğuna inandıkları temizlik malzemelerine, dezenfektanlara, eldiven, maske ve bağışıklığı artıran vitamin ve takviye edici besinlere yöneldiler. Özellikle fiziksel mağazalarda  tükendiğini fark ettiklerinde, online satış yapan sitelerden bu ihtiyaçlarını tedarik etmeye çalıştılar.  

Maslow’un ihtiyaçlar hiyerarşisi bu dönemde de geçerliliğini gösterdi. Temel ihtiyaç olan yeme içme ihtiyacını karşılamaya yönelik hızlı tüketim ürünlerinin online siparişleri artış gösterdi. Burada hangi kategorilerde online satışların arttığı veya daha önce tutar olarak az olduğu için hiç istatistiklere bile girmeyen ürün kategorilerinde online satışların yapıldığını tekrarlamaya gerek yok. Bu verilerin güvenilir kaynaklardan,  haftalık günlük hatta saat bazında analizi gerekir. Bu kategorilerin hangileri olduğunu çeşitli araştırma şirketleri ve e-ticaret siteleri kendi sitelerinde ve basında kamuoyu ile sürekli paylaşmaktalar. Genel alışveriş trendinin yanı sıra e-ticaret sitesinde en az genel trend kadar önemli olan istatistikler kendi sitesine gelen trafik ve hangi kategorilerde satışların arttığı veya azaldığıdır. Bu analitikleri e-ticaret sitesi bizzat kendisi  ölçümleyip analiz etmelidir. Bu noktada onlie mecraların birçok değişkene göre ölçülebilir olması ve ölçebildiğiniz zaman yönetilebilir olduğunu da hatırlamakta yarar var.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.